Door Frits Colnot

De Ouderenbonden moeten de barricaden op. Dat stelde emeritus hoogleraar Ouderensociologie Geert Braam tijdens een discussie met Aletta van der Stap, voorzitter van de Samenwerkende Ouderenbonden in de stad Groningen.

Adobe Flash Player niet geinstalleerd of ouder dan 9.0.115!

Braam kwam tijdens de door Akkie Hofstee, voorzitter van Groningen Plus geleide discussiebijeenkomst in de Vondelflat in Groningen met een doorwrocht verhaal met cijfers die volgens hem de verslechtering van de positie van ouderen in de samenleving aantonen.

“Ouderen worden gedrogeerd met valse argumenten”, betoogde Braam. “Ons ouderen wordt voorgehouden dat we steeds fitter en ouder worden en in rijkdom leven. Bezuinigingen worden afgewenteld op ons ouderen onder het mom van: ‘ze kunnen best met wat minder toe’ .”

Braam ziet een sluipende, ingrijpende aanval op ouderen plaatsvinden: verschraling van de huishoudelijke hulp, de inkomensachteruitgang (2012: -7% en in 2013: - 7%: in 2 jaar tijd maar liefst 14% achteruitgang), de ten hemel schreiende situatie in de verpleeghuizen. Waar moet het geld dat we kennelijk moeten bezuinigen anders vandaan komen? Braam citeerde econoom Flip de Kam, die heeft aangetoond dat de hogere inkomens percentueel dezelfde belasting betalen als de lagere inkomens. “Bij de hogere inkomens valt wat te halen”, aldus Braam.

Braam lardeerde zijn verhaal met een aantal opmerkelijke cijfers. Van de honderd mannen halen er veertien de leeftijd van 65 niet. Met de verhoging van de pensioenleeftijd worden dat er alleen maar meer. Er zijn 600.000 weduwen boven de 65 in Nederland en nog eens 1 miljoen zonder partner. “Daar wordt armoe geleden.” Een op de drie 65plussers valt tenminste 1 x per jaar.

Wat is er nodig?

“De belangen van ouderen moeten worden behartigd. Daarvoor is bewustwording noodzakelijk en in een volgend stadium actie voeren: handtekeningen verzamelen, petities indienen, bezettingen van ministeries met rollatoren, het Malieveld op.”

Van der Stap was het eens met Braam dat de stijgende kosten niet mogen worden afgewenteld op ouderen. “De kostenstijging in de zorg is deels verklaarbaar door de vergrijzing van de bevolking, maar voor een even groot deel door de razendsnelle technische conversies in de zorg en niet te vergeten de marktwerking die een gigantische bureaucratische laag heeft gecreëerd.”

Oplossingen zoekt Van der Stap in kleinschalige buurtzorg. Maar ook wijst zij op de 13,1 % volksverzekeringspremie die boven de circa 33.000 euro inkomen per jaar op hetzelfde niveau blijft . “Dat kan anders, heeft ook Flip de Kam beweert”, stelde Van der Stap.

Ze verzette zich tegen de opvatting van Braam dat de ouderenbonden te weinig doen. “Ouderenmishandeling, opkomen voor roze ouderen, valpreventie, het zijn voorbeelden van zaken die wij op de politieke agenda hebben gekregen.” De ANBO, de grootste ouderenbond, is toegetreden tot de FNV en heeft op basis daarvan toegang tot de SER. Voorts noemde Van der Stap nog een tweetal alarmbrieven (1 rondom inkomensachteruitgang en 1 rondom huisvesting) die wel degelijk zijn aangeland in de politiek. “Zeg dus niet dat we niks doen”, aldus Van der Stap.

Volgens Van der Stap is de verzorgingsstaat ten einde. Verzet daartegen is nutteloos. In de oude organisatievormen zijn jongeren niet geïnteresseerd. Is wellicht een gevolg van de individualisering. Misschien is het niet zo erg dat er niet meer wordt gesproken van solidariteit, maar van compassie. Braam zei het niet met zoveel woorden, maar lijkt toch nog steeds de verzorgingsstaat te omarmen.

Klik hierop voor de powerpointpresentatie.

Foto’s en film: Arend Beukema

Bij de foto’s: Geert Braam (donkerblauwe trui), Aletta van der Stap (met geel jasje), Akkie Hofstee (donkerblauwe blouse).

Naar boven.